biologie

Thema 4 Stevigheid en beweging

Basisstof 1 Het skelet van de mens

Samenvatting

Je lichaam bestaat uit een skelet van botten. Dit skelet geeft je lichaam stevigheid, vorm en bescherming. Het zorgt er ook voor dat je kunt bewegen. In deze les leer je hoe het skelet is opgebouwd en welke functies het heeft.

---

Skelet van de mens

skelet van de mens

Lesdoelen

• Je kunt de belangrijkste botten van het skelet benoemen.
• Je weet uit welke delen het lichaam bestaat.
• Je kunt uitleggen welke vier functies het skelet heeft.
• Je kunt het verschil uitleggen tussen platte beenderen en pijpbeenderen.

---

Lesinhoud

Het lichaam van de mens bestaat uit drie hoofdonderdelen:

• het hoofd
• de romp
• de ledematen (armen en benen)

Het skelet bestaat uit botten (beenderen). Dit noem je ook het geraamte.

De belangrijkste delen van het skelet

De schedel
Bestaat uit de schedelbeenderen, de bovenkaak en de onderkaak.

De wervelkolom
Draagt de schedel.

De borstkas
Bestaat uit borstwervels, ribben en het borstbeen.

De schouders (schoudergordel)
Bestaan uit schouderbladen en sleutelbeenderen.

Het bekken (bekkengordel)
Bestaat uit heupbeenderen.

De armen
Bestaan uit het opperarmbeen, de ellepijp, het spaakbeen en de botten van de hand.

De benen
Bestaan uit het dijbeen, de knieschijf, het kuitbeen, het scheenbeen en de botten van de voet.

Twee soorten botten

Er zijn twee soorten botten:

• Platte beenderen – bijvoorbeeld de schedel en het heupbeen.
• Pijpbeenderen – bijvoorbeeld de ellepijp, het dijbeen en een vingerkootje.

Vier functies van het skelet

Het skelet heeft vier belangrijke functies:

1. Het geeft stevigheid aan het lichaam.
2. Het beschermt organen.
3. Het maakt beweging mogelijk.
4. Het geeft vorm aan het lichaam.

Zonder skelet zou je lichaam inzakken als een pudding. Dankzij je skelet kun je staan, lopen en springen.

---

Praktische toepassingen

• Als je valt, beschermen je ribben je hart en longen.
• Dankzij je wervelkolom kun je rechtop zitten.
• Door je pijpbeenderen kun je rennen en fietsen.
• Als je weet waar je botten zitten, begrijp je beter wat er gebeurt bij een botbreuk.

Denk eens na: welke botten gebruik je als je een bal gooit? Welke botten gebruik je als je springt?

---

Controlevragen en antwoorden

1. Vraag: Uit welke drie hoofdonderdelen bestaat het lichaam?
   Antwoord: Hoofd, romp en ledematen.

2. Vraag: Wat zijn ledematen?
   Antwoord: Armen en benen.

3. Vraag: Waaruit bestaat de borstkas?
   Antwoord: Borstwervels, ribben en borstbeen.

4. Vraag: Noem twee soorten botten.
   Antwoord: Platte beenderen en pijpbeenderen.

5. Vraag: Noem twee functies van het skelet.
   Antwoord: Stevigheid geven, organen beschermen, beweging mogelijk maken of vorm geven aan het lichaam.

---

Toetsvragen

1. Welke botten vormen samen de schoudergordel?
2. Welke botten vormen samen de bekkengordel?
3. Noem drie botten van de arm.
4. Noem drie botten van de benen.
5. Wat is de functie van de wervelkolom?
6. Waarom beschermt het skelet je organen?
7. Wat is een pijpbeen?
8. Wat is een plat been?
9. Welke vier functies heeft het skelet?
10. Uit welke onderdelen bestaat de schedel?

Antwoorden toetsvragen

1. Schouderbladen en sleutelbeenderen
2. Heupbeenderen
3. Opperarmbeen, ellepijp, spaakbeen, botten van de hand
4. Dijbeen, knieschijf, kuitbeen, scheenbeen, botten van de voet
5. Draagt de schedel
6. Botten vormen een harde bescherming om organen
7. Een lang bot, bijvoorbeeld dijbeen of ellepijp
8. Een breed en plat bot, bijvoorbeeld schedel of heupbeen
9. Stevigheid, bescherming, beweging, vorm
10. Schedelbeenderen, bovenkaak en onderkaak