biologie

Thema 4 Stevigheid en beweging

Basisstof 4 Spieren


Samenvatting

Zonder spieren kun je niet bewegen. Spieren trekken samen en zorgen ervoor dat botten bewegen. In deze les leer je hoe spieren zijn opgebouwd en hoe ze samenwerken om beweging mogelijk te maken.


Lesdoelen


Lesinhoud

Spieren zijn nodig om je lichaam te bewegen.
Alle skeletspieren samen vormen het spierstelsel.


Bouw van een spier

Om een spier zit een spierschede.
Dit is stevig bindweefsel dat de spier beschermt.

Aan beide uiteinden van de spier gaat de spierschede over in een pees.

Een pees:

De plek waar een pees aan een bot vastzit, heet de aanhechtingsplaats.

Een spier bestaat uit spierbundels.
Een spierbundel bestaat uit spiervezels.

Spiervezels trekken samen onder invloed van seintjes van zenuwcellen.


Werking van spieren

Als een spier samentrekt:

De spier trekt de aanhechtingsplaatsen naar elkaar toe.
Daardoor ontstaat beweging.

Spieren kunnen alleen trekken.
Ze kunnen niet duwen.


Antagonistisch paar

Spieren werken vaak samen in paren.

Zo’n paar noem je een antagonistisch paar.

Voorbeeld in de arm:

Als de ene spier samentrekt, ontspant de andere.


Praktische toepassingen

Voel eens aan je bovenarm terwijl je je arm buigt. Wat gebeurt er met de spier?


Controlevragen en antwoorden

  1. Vraag: Wat is de functie van spieren?
    Antwoord: Spieren zorgen voor beweging van het lichaam.

  2. Vraag: Wat is een pees?
    Antwoord: Een verbinding tussen spier en bot, huid of andere spier.

  3. Vraag: Wat gebeurt er met een spier als hij samentrekt?
    Antwoord: De spier wordt korter en dikker.

  4. Vraag: Wat is een antagonistisch paar?
    Antwoord: Twee spieren die tegengesteld werken.

  5. Vraag: Wat doet een buigspier?
    Antwoord: Die trekt de botten naar elkaar toe zodat een gewricht buigt.


Toetsvragen

  1. Wat vormt samen het spierstelsel?
  2. Wat is de functie van de spierschede?
  3. Wat kan een pees niet?
  4. Wat is een aanhechtingsplaats?
  5. Waaruit bestaat een spier?
  6. Wat gebeurt er met de spier bij samentrekking?
  7. Waarom kunnen spieren geen duwbeweging maken?
  8. Wat doet een strekspier?
  9. Wat is het verschil tussen een spierbundel en een spiervezel?
  10. Leg uit hoe een buigspier en strekspier samenwerken.

Antwoorden toetsvragen

  1. Alle skeletspieren samen
  2. Beschermt de spier
  3. Samentrekken of uitrekken
  4. De plek waar een pees aan een bot vastzit
  5. Spierbundels en spiervezels
  6. Wordt korter en dikker
  7. Omdat spieren alleen kunnen trekken
  8. Trekt botten van elkaar af
  9. Een spierbundel bestaat uit meerdere spiervezels
  10. Als de ene samentrekt ontspant de andere