biologie

Thema 4 Ecologie HAVO

Basisstof 4 Evolutie in populaties

Samenvatting

In deze basisstof leer je hoe de genetische eigenschappen van een populatie kunnen veranderen. Je leert wat een genenpool is en wat allelfrequentie betekent. Ook ontdek je waardoor veranderingen in een populatie ontstaan, zoals mutaties, selectiedruk, migratie en seksuele selectie. Je leert hoe evolutie plaatsvindt binnen een populatie.

Lesdoelen


Lesinhoud

1. Genenpool

De genenpool is de verzameling van alle verschillende allelen van alle individuen in een populatie.

De grootte van de genenpool is een maat voor de genetische variatie.

Hoe groter de genetische variatie, hoe groter de kans dat een populatie kan overleven bij veranderingen in het milieu.


2. Allelfrequentie

De allelfrequentie geeft aan hoe vaak een bepaald allel voorkomt in een populatie.

Als een allel vaker voorkomt dan vroeger, is de allelfrequentie veranderd.

Evolutie in een populatie betekent dat de allelfrequenties veranderen.


3. Oorzaken van verandering in allelfrequentie

Veranderingen in allelfrequentie kunnen ontstaan door:

Mutaties

Selectiedruk

Migratie

Seksuele selectie


4. Evolutie binnen een populatie

Evolutie vindt plaats als de genetische samenstelling van een populatie verandert.

Dat gebeurt wanneer:

Als een allel voordeel geeft, zal het door natuurlijke selectie vaker voorkomen.

Als een allel nadeel geeft, zal het meestal minder vaak voorkomen.


Praktische toepassingen


Controlevragen en antwoorden

  1. Vraag: Wat is een genenpool?
    Antwoord: De verzameling van alle verschillende allelen van alle individuen in een populatie.

  2. Vraag: Wat betekent allelfrequentie?
    Antwoord: Hoe vaak een bepaald allel in een populatie voorkomt.

  3. Vraag: Noem twee oorzaken waardoor allelfrequenties kunnen veranderen.
    Antwoord: Bijvoorbeeld mutaties, selectiedruk, migratie of seksuele selectie.

  4. Vraag: Wat is seksuele selectie?
    Antwoord: Wanneer eigenschappen van seksuele partners de voortplantingskans beïnvloeden.

  5. Vraag: Wanneer spreken we van evolutie in een populatie?
    Antwoord: Wanneer de allelfrequenties in de populatie veranderen.


Toetsvragen

  1. Wat is de genenpool van een populatie?
  2. Wat zegt de omvang van de genenpool?
  3. Wat betekent allelfrequentie?
  4. Hoe kunnen mutaties bijdragen aan evolutie?
  5. Wat is het effect van selectiedruk?
  6. Wat gebeurt er bij migratie met de genenpool?
  7. Wat is seksuele selectie?
  8. Wanneer is er sprake van evolutie binnen een populatie?
  9. Wat gebeurt er met een gunstig allel in de loop van de tijd?
  10. Waarom is genetische variatie belangrijk voor een populatie?

Referentie

Bron: h_T4_Samenvatting.pdf oai_citation:0‡h_T4_Samenvatting.pdf