biologie

Menstruatiecyclus – Stap voor stap met organen en hormonen

Belangrijkste organen

Hypothalamus (hersenen)
Hypofyse
Eierstokken (ovaria)
Eileiders
Baarmoeder (uterus)
Baarmoederslijmvlies (endometrium)

Belangrijkste hormonen

FSH – uit de hypofyse
LH – uit de hypofyse
Oestrogeen – uit rijpend follikel (eierstok)
Progesteron – uit het gele lichaam (eierstok)

Stap 1 — Menstruatie (dag 1–5)

Wat gebeurt er?

Baarmoederslijmvlies wordt afgestoten → menstruatie.
Komt door lage oestrogeen en progesteron.

Organen:

Baarmoeder: stoot slijmvlies af.
Eierstokken: follikels zijn nog klein.

Hormonen:

Oestrogeen laag
Progesteron laag
FSH stijgt → start nieuwe follikelgroei.

Stap 2 — Follikelfase (dag 1–14)

Wat gebeurt er?

FSH stimuleert groei van een follikel in de eierstok.
Groeiende follikel maakt oestrogeen.
Baarmoederslijmvlies wordt dikker.

Organen:

Hypofyse: maakt FSH.
Eierstok: follikel groeit → maakt oestrogeen.
Baarmoeder: slijmvlies wordt dik en beter doorbloed.

Hormonen:

FSH hoog aan begin → follikelgroei.
Oestrogeen stijgt →
- Baarmoederslijmvlies wordt dikker.
- Triggert later de LH-piek.

Stap 3 — Ovulatie (± dag 14)

Wat gebeurt er?

Hoge hoeveelheid oestrogeen veroorzaakt een LH-piek.
LH-piek → eisprong: eicel komt vrij.
Eicel gaat de eileider in.

Organen:

Hypofyse: LH-piek.
Eierstok: follikel barst open, eicel komt vrij.
Eileider: vangt eicel op.

Hormonen:

LH-piek = directe oorzaak van ovulatie.
Korte stijging FSH.

Stap 4 — Luteale fase (dag 14–28)

Wat gebeurt er?

Lege follikel → gele lichaam (corpus luteum).
Gele lichaam maakt progesteron en wat oestrogeen.
Progesteron houdt het baarmoederslijmvlies dik en klaar voor innesteling.

4a. Geen bevruchting

Gele lichaam sterft af.
Progesteron en oestrogeen dalen sterk.
Baarmoederslijmvlies wordt afgestoten → menstruatie (terug naar stap 1).
Hypofyse krijgt weer signaal om FSH te maken → nieuwe cyclus start.

4b. Wel bevruchting

Bevruchting gebeurt in de eileider.
Embryo nestelt in het baarmoederslijmvlies.
Vroeg embryo maakt hormonen waardoor het gele lichaam blijft bestaan.
Progesteron blijft hoog →
- slijmvlies blijft intact
- geen menstruatie
- geen nieuwe eisprong (FSH en LH laag)

Overzicht in één schema

Fase	Tijd	Organen	Hormonen	Wat gebeurt er?
Menstruatie	Dag 1–5	Baarmoeder	Oestrogeen ↓ Progesteron ↓	Slijmvlies wordt afgestoten
Follikelfase	Dag 1–14	Hypofyse, eierstok, baarmoeder	FSH ↑ Oestrogeen ↑	Follikel groeit, slijmvlies wordt dikker
Ovulatie	Dag 14	Hypofyse, eierstok, eileider	LH-piek	Eicel komt vrij
Luteale fase	Dag 14–28	Eierstok, baarmoeder	Progesteron ↑	Slijmvlies blijft dik; bij geen bevruchting → menstruatie