Zwangerschap – hormonen en negatieve terugkoppeling
Belangrijkste organen
- Hypothalamus
- Hypofyse
- Eierstokken (gele lichaam)
- Baarmoeder
- Placenta (ontstaat na enkele weken)
Belangrijkste hormonen
- HCG (humaan choriongonadotrofine) – door embryo/placenta
- Progesteron – door gele lichaam, later placenta
- Oestrogeen – later vooral placenta
- FSH en LH – normaal hypofyse-hormonen, maar tijdens zwangerschap geremd
Stap 1 — Bevruchting en vroege ontwikkeling
- Bevruchting gebeurt in de eileider.
- Het embryo reist naar de baarmoeder en nestelt zich in het baarmoederslijmvlies.
Hormonen:
- Het embryo begint HCG te maken.
Stap 2 — HCG houdt het gele lichaam in leven
- Normaal zou het gele lichaam na 2 weken verdwijnen.
- Maar dankzij HCG blijft het gele lichaam bestaan.
- Daardoor blijft het progesteron maken.
Waarom is progesteron zo belangrijk?
- Het houdt het baarmoederslijmvlies dik en stevig, zodat het embryo kan blijven zitten.
- Het voorkomt een nieuwe menstruatie.
- Het remt samentrekkingen van de baarmoeder.
Stap 3 — Negatieve terugkoppeling tijdens de zwangerschap
Wat gebeurt er met FSH en LH?
- Veel progesteron en oestrogeen → sterke negatieve terugkoppeling.
- Hypofyse wordt geremd → FSH en LH blijven heel laag.
Gevolgen:
- Geen nieuwe eisprong.
- Geen nieuwe menstruatie.
- De zwangerschap wordt stabiel gehouden.
Stap 4 — Placenta neemt het over
- Rond week 10–12 maakt de placenta zelf:
- Veel progesteron
- Veel oestrogeen
- Het gele lichaam wordt minder belangrijk.
Effect:
- De hormoonspiegels blijven hoog, waardoor:
- baarmoederslijmvlies intact blijft
- de zwangerschap doorgaat
- FSH en LH blijvend geremd zijn (negatieve feedback)
Stap 5 — Voorbereiding op de bevalling
- Oestrogeen stijgt verder → maakt de baarmoeder gevoeliger voor weeënhormonen.
- Progesteron daalt langzaam richting het einde → rem wordt minder.
Negatieve terugkoppeling samengevat
- Hoge hoeveelheden progesteron en oestrogeen → hypofyse wordt geremd → FSH en LH blijven laag.
- Daardoor:
- Geen eisprong
- Geen menstruatie
- Zwangerschap blijft stabiel
- HCG zorgt in het begin dat het gele lichaam progesteron blijft maken.
Overzicht in schema
| Fase |
Belangrijk hormoon |
Organen |
Effect |
| Vroege zwangerschap |
HCG |
Embryo → gele lichaam |
Houdt progesteron hoog |
| Eerste trimester |
Progesteron |
Gele lichaam |
Geen menstruatie, baarmoeder in rust |
| Verder verloop |
Progesteron + oestrogeen |
Placenta |
Remt FSH/LH (negatieve terugkoppeling) |
| Einde zwangerschap |
Oestrogeen stijgt |
Placenta |
Voorbereiding op bevalling |
Korte samenvatting
Tijdens de zwangerschap zorgt HCG voor blijvend progesteron → progesteron en oestrogeen blijven hoog → deze remmen FSH en LH (negatieve terugkoppeling) → geen nieuwe eisprong of menstruatie.