Voor leerlingen die afhankelijk zijn van braille en/of spraak, is het essentieel dat zij eenvoudig en efficiënt door digitale documenten kunnen navigeren. Deze leerlingen gebruiken een schermleesprogramma dat de tekst op het scherm omzet in spraak of naar een brailleleesregel stuurt. Bij educatieve documenten, zoals de bestanden die Dedicon aanbiedt in de vorm van Edutekst-bestanden, is het van groot belang dat deze goed gestructureerd zijn, zodat leerlingen snel en doelgericht de juiste informatie kunnen vinden.
De Edutekst-bestanden zijn zo opgezet dat de inhoud op een logische manier toegankelijk is voor schermleessoftware. Dit betekent dat er een structuur in het document is aangebracht, met behulp van koppen, paragrafen en tabellen, die door de schermlezer herkend kan worden. Door het juiste gebruik van deze structuur kunnen leerlingen navigeren door bijvoorbeeld hoofdstukken, secties of specifieke informatie in een tabel.
In deze handleiding nemen we u stap voor stap mee door de belangrijkste navigatiefuncties van een schermlezer, met behulp van een voorbeeldbestand van de methode Biologie voor jou, 4 vmbo gt, Handboek. We bespreken onder andere hoe leerlingen kunnen navigeren via:
Koppenstructuur De hiërarchie van koppen maakt het mogelijk voor de leerling om snel te springen tussen secties van het document.
Koppenlijst Met behulp van een speciale functie in de schermlezer kan een leerling een overzicht opvragen van alle koppen in het document, zodat ze gemakkelijk kunnen navigeren.
Sneltoetsen Quickkeys Er zijn handige sneltoetsen die de leerling kan gebruiken om bijvoorbeeld van de ene sectie naar de andere te gaan of om tabellen te doorzoeken.
Tabelnavigatie Tabellen bevatten vaak belangrijke informatie. Een schermlezer biedt mogelijkheden om eenvoudig door de cellen van een tabel te navigeren, zodat de structuur van de informatie behouden blijft.
Deze handleiding biedt u inzicht in hoe u de Edutekst-bestanden zo kunt inzetten dat leerlingen met een visuele beperking effectief kunnen werken met het studiemateriaal. Daarnaast leert u hoe u zelf koppen kunt toevoegen aan uw eigen documenten en hoe u deze op een toegankelijke manier kunt structureren voor schermlezers.
Opmerking: De laptop toetsenbord layout op functie-toetsen zetten. Fn vooo home
| Sneltoets | Actie |
|---|---|
| algemeen | |
Ctrl |
stoppen spraak |
Insert + Pijl omlaag |
Alles voorlezen (leest het volledige document vanaf de huidige positie) |
Ins + Spatie + S |
stoppen/starten spraak op commando |
Insert + page down |
Statusbalk voorlezen (bijv aantal pagina’s) |
Insert + T |
Titelbalk voorlezen (titel document) |
| navigatie | |
Ins + F6 |
Koppenlijst |
Ins + F7 |
Linklijst |
Ctrl+F , TAB, TAB, Pijl Links, Rechts |
Structuur Document, Wisselen naar koppen |
| quick keys | |
Ins + Z |
Snelle toetsen aan/uit |
(shift) H |
Koppen |
(shift) P |
Tekst |
(shift) T |
Tabel |
(shift) S |
Sectie pp /pagina |
spatie/backspace |
Volgende vorige pagina |
| markering | |
Ctrl + WIN + k |
Plaatsmarkering |
Alt + WIN + K |
Naar plaatsmarkering springen letop! hoofdletter K |
@@@ |
Als alternatief door tekst zoeken waar leerling is gebleven |
| tabellen | |
Alt + N + B-A + O |
Tabel invoegen |
Tab |
Ga naar de volgende cel |
Shift + Tab |
Ga naar de vorige cel |
Ctrl + Alt + pijltjes |
Tabel lezen en navigeren tussen cellen |
| beeldbeschrijving | |
Ins + Spatie + B + enter |
Kunstmatige intelligentie omschrijft beeld in chatbox |
| headers | |
|---|---|
Ctrl + Shift + N |
Normal |
Ctrl + Alt + 1 |
Heading 1 |
Ctrl + Alt + 2 |
Heading 2 |
Ctrl + Alt + 3 |
Heading 3 |
Ctrl + Alt + 4 |
Heading 4 |
Ctrl + Alt + 5 |
Heading 5 |
Ctrl + Alt + 6 |
Heading 6 |